Taktyka wojny na morzu cz.I

Trireme.jpg

Na wodzie.

Od chwili w której człowiek wypłynął na wody mórz i oceanów, stały się one areną wojen, bitew i potyczek. Taki stan rzeczy wymusił opracowanie sposobów prowadzenia wojny morskiej, owe sposoby, taktyki i strategie, ewoluowały na przestrzeni wieków w dużej mierze za sprawą posuwającej się do przodu technologii.

Protoplastą jest tzw. „Rój” lub „Szyk Roju”. Jeśli chodzi o stosowanie „Roju” na lądzie to trudno mówić o jakiejś formacji, gdyż formacja jest czymś uporządkowanym, „rój” był natomiast luźną zbieraniną, bez większego ładu i składu.

Na morzu sytuacja wyglądała nieco inaczej. Okręty płynęły w grupie z najsilniejszymi/największymi jednostkami na czele i słabszymi w środku i po bokach. Takie ustawienie okrętów utrudniało manewrowanie całą formacją ale siła przebicia była wręcz kolosalna, zwłaszcza że często dochodziło do abordażu a bitwa była właśnie rozstrzygana między marynarzami walczącymi na pokładach okrętów.

Owa siła przebicia wymusiła zastosowanie formacji obronnej, tak właśnie narodził się „Szyk kołowy” Jak sama nazwa wskazuje okręty ustawiano w okrąg, lub kilka gdzie mniejszy był wpisany w większy. Taki szyk praktycznie uniemożliwiał atak i dawał dobrą pozycje do kontr ataku ze względu na dość luźne ustawienie formacji a co za tym idzie sporą manewrowość.

Stosowano także manewr czołowy polegający na taranowaniu dziobem burty nieprzyjacielskiego okrętu, oraz manewr liniowy – czołowe przełamanie linii nieprzyjaciela wraz z łamaniem wioseł i abordażem.

Czasami był również stosowany manewr nawrotowy, który często był jako pozorowany odwrót a stosowany był przez flotę dysponującą szybszymi i zwrotniejszymi jednostkami. Gdy przeciwnik rzucał się w pogoń za flotą wykonującą manewr nawrotowy, łamiąc przy tym szyk, szybsze okręty dokonywały zwrotu uderzając na rozproszonego przeciwnika.
Ważnym aspektem było również wykorzystywanie, wysp, zatok i cieśnin innymi słowy wykorzystanie terenu.

Prócz tego rozróżnia się:

Szyk Prosty, a w nim:

- Szyk torowy – Poruszanie się okrętów „gęsiego” nazwa pochodzi od śladu torowego okrętu prowadzącego formacje.

- Szyk namiaru oraz szyk schodowy.

Szyk złożony, a w nim:

-Szyk torowy, podwójny lub potrójny.

- Szyk czołowy podwójny lub potrójny.

- Szyk klina.

Szyk czołowy - ustawienie okrętów w kolumnie marszowej w ten sposób, że okręty poruszają się jeden obok drugiego w linii prostopadłej do ich kursu.

500px-Us-atlantic-fleet-1907.jpg
(Okręty w szyku liniowym)
Gwałtowny rozwój broni palnej w XVI wieku zostawił swoje piętno na flotach całego świata. Nowe uzbrojenie dawało nowe możliwości z których dowódcy chętnie korzystali. Konieczność ostrzeliwania wroga wymusiła wydłużenie się szyku bojowego. Prawdopodobnie szyk zbliżony do liniowego został zastosowany w początkach XVI wieku , gdzie początkowo w szyku szły słabsze jednostki. Dopiero w XVII wieku szyk linowy pełnoprawną i podstawową taktyką prowadzenia działań morskich, co wymusiło powstanie okrętów liniowych a co za tym idzie flot liniowych.

400px-USS_Pennsy_SOL.jpg

Gwałtowny rozwój artylerii w XIX wieku, wiążący się między innymi ze wzrostem jej zasięgu, oraz wzrost manewrowości okrętów sprawił że szyk liniowy odszedł w zapomnienie. Walki stały się manewrowe, ze zmianami szyku i kursu w tym szyków złożonych.

480px-Uss_arizona.jpg

Kolejnym etapem rozwoju było zastosowanie uzbrojenia rakietowego, okręty artyleryjskie straciły na sile ognia a co za tym idzie na znaczeniu. Nie oznacza to jednak że artyleria na okrętach zanikła całkowicie, nadal są używane np. 120mm działa uniwersalne(bądź mniejszego kalibru).

W ogólnym rozrachunku rozwój strategii i uzbrojenia szedł i idzie w parze z rozwojem technologicznym ale w parze szła także pomysłowość i umiejętność dostosowywania się do sytuacji. Nowe możliwości były wykorzystywane i ulepszane do granic możliwości, by zdobyć przewagę nad przeciwnikiem. Taktyka i strategia ulegały i ulegać będą ciągłym zmianom, mimo to czynnikiem decydującym nadal będzie człowiek.
Dotacje
500,00 lt
Dotychczasowi donatorzy: Gotfryd Slavik de Ruth.
Serduszka
4 718,00 lt
Ten artykuł lubią: Fryderyk von Hohenzollern, Irmina de Ruth y Thorn, Baszar Svensson at Atera, Gotfryd Slavik de Ruth, Michał Pséftis, Guedes de Lima, Laurẽt Gedeon I, Adi Alatristé, Julian Fer at Atera.
Komentarze
Gotfryd Slavik de Ruth
Marynarz ze mnie żaden, ale umiem docenić dobry artykuł o tematyce militarnej.Brawo czekam kolejnego, równie ciekawego.
Permalink
Julian Fer at Atera
Fajnie napisane i cieszy, że będzie kontynuacja :)
Odpowiedz Permalink

Musisz się zalogować, by móc dodawać komentarze.